Tagarchief: Red het Belgisch Nederlands

Zangeres Natalia op bezoek bij Villa Vanthilt

Wordle: Untitled

Deze zaterdag nog was zangeres Natalia “incognito” op stap met haar bruine New Foundlander in de Antwerpse Hoogstraat, gisterenavond verscheen ze met diezelfde hond op Villa Vanthilt in Dendermonde, gepresenteerd door Marcel Vanthilt.  Natalia was de vrouwelijke ster rond wie de aflevering draaide. Ze had ook gasten uitgenodigd zoals Pieter Loridon en Gabriel Rios, met wie ze een tijd terug het duet Hallelujah zong.

Ondanks de vele “leuks” die door de ether vlogen, hield Natalia goed stand in het Zuid Nederlands, gebruikte ze woorden als “plezant,” “schoon” of “bangelijk” (n.a.v. haar bangeljke vlucht in een stuntvliegtuig)en had ze het over haar kleedjes. Zoals de doorsnee vrouw in België draagt ook Natalia kleedjes, en geen “jurkjes.”

De Zuid-Nederlandse woordpret werd evenwel een heel klein beetje doorkruist door Showbizz Bart van VTM, die het bijna heel de tijd over de “leuke” “jurkjes” van Natalia, Lady Gaga en Madonna had in plaats van, zoals Natalia, gewoon kleedje te zeggen.  Is het omdat VTM door VRT en verwante opiniemakers de schuld heeft gekregen van de zgn. “verloedering” van het Nederlands (“De schuld van VTM”) dat Showbizz Bart “jurkje” zegt? We hebben het hier op onze blog al meermaals gezegd, maar doen het graag nog eens: “kleedje” is een correct Standaardnederlands woord volgens Prisma Handwoordenboek, en dus géén dialect en ook géén “verkavelingsvlaams” of “tussentaal.”  En verder: waarom hebben de meeste  presentators bij zowel VRT als VTM er zoveel moeite mee om het doodgewone spreektaalwoord “plezant” over hun lippen te brengen? Het lijkt wel of er een taboe ligt op dat doodnormale Zuid-Nederlandse woord zowel bij VRT als bij VTM.  Graag hadden we aan antwoord gekregen op de vraag: waarom eigenlijk, want plezant is een bovengewestelijk Zuid-Nederlands woord en géén dialect.  Geestig (West en Oost Vlaanderen) en plezant, je hoort die woorden zo goed als niet meer op VRT en VTM.

Bedankt alvast aan Natalia voor de promotie van Zuid-Nederlandse (Belgisch-Nederlandse) woorden op TV.

1 reactie

Opgeslagen onder Uncategorized

Nederbelg René de Bok noemt Vlaamse taal bloemrijker

Wordle: Untitled

Er is op deze blog “Red het Zuid Nederlands” al meermaals bericht over de taalzuiverende aspecten van het taalbeleid in België, waarbij Vlaamse taalkundigen en taaladviseurs zich naar Nederland richten om gangbare, bovengewestelijke Zuid-Nederlandse woorden weg te zuiveren. Als ging het om onkruid. Om dan nog te zwijgen over de hetze die al jaren tegen het Verkavelingsvlaams, de zgn. tussentaal en de dialecten gevoerd wordt/werd in naam van een sterk Noord-Nederlands gekleurd AN.  Noord-Nederlands spreektaalwoord “leuk” mag wel, Zuid-Nederlands spreektaalwoord “plezant” mag niet (in het AN).

Het is dan ook een verademing in de Standaard eens een positief bericht te lezen over het Zuid Nederlands, en wel van een Nederlander die al jaren in België woont. In tegenstelling tot de uitspraken van een bekende Nederbelg die graag over het zogenaamde “koetervlaams” sakkert, schrijft René de Bok bijna uitsluitend positief over het Zuid Nederlands. Aanleiding is de serie “Thuis” die hem hielp inburgeren in Vlaanderen:

We citeren René de Bok uitvoerig:

“Er zijn naar mijn idee geen culturen die heviger met elkaar botsen dan de Vlaamse en Nederlandse. Zelfs de taal die serieuze verwantschap lijkt te vertonen, is een permanente bron van misverstanden. Een klein voorbeeld ter illustratie: wanneer Vlamingen en Nederlanders in een vergadering bijeen zijn en de voorzitter op zeker moment de aanwezigen laat weten: ‘wij gaan door’, dan vertrekken de Vlamingen onmiddellijk terwijl de Nederlanders er nog eens goed voor gaan zitten in de veronderstelling dat de vergadering wordt voortgezet. Toen ik bijna twintig jaar geleden met een koffer de sprong in het duister waagde en in Vlaanderen ging wonen, was de Vlaamse volksziel terra incognita voor mij. In die dagen ondervond ik grote steun van de soapserie Thuis. Als inleiding ‘Vlaams voor beginners’ maar ook als gids in het labyrint van het Vlaamse karakter. Zo hoorde ik in de omgangstaal de term chichi madam. Meer dan een vaag idee wat dat voor een madam was, had ik niet. Totdat ik de Thuis-actrice Leah Thys aan het werk zag en hoorde. Zij toonde mij wat een chichi madam was, een quasi-deftige, verkrampte burgertrut met valse morele pretenties. Een prachtig type dat zij tot de dag van vandaag onnavolgbaar gestalte geeft.”

de Bok besluit zijn artikel met een ode aan de Vlaamse taal, die hij bloemrijker noemt dan de Noord Nederlandse variant:

“Nederlandse soaps zijn als de huizen waarin Nederlanders zich voor de werkelijkheid verschuilen. Ze staan netjes in een rij; mensen horen thuis in een overzichtelijk rijtje. Braaf in hun eigen vakje. Met een vaste kamerplant voor het raam. Het leven is voorspelbaar geregeld, keurig, onopvallend. Het zijn roestvrije clichés, maar ze bevatten een solide kern van waarheid. Ik heb ontdekt dat de Vlaming zich minder eenvoudig in vakjes en hokjes laat vangen.

Vlamingen wonen niet in aangeharkte plantenbakken. Hun huizen zijn ook bloemrijker. Zoals hun taal. De Vlaming heeft een anarchistische stijl van leven. Hij is een karakter uit Thuis, een soapserie die niet is weg te bezuinigen uit de Vlaamse cultuur. Onstuitbaar op weg naar morgen. Minstens een kwarteeuw.”

Het Zuid Nederlands  heeft weelderig tierende beeldspraak, is bloemrijker dan de Noord Nederlandse variant, als we deze Nederbelg mogen geloven.

Maar hoe komt het dan dat zovele van onze Vlaamse taalkundigen en taaladviseurs geen begrip hebben voor de Belgisch-Nederlandse variant en vele Zuid-Nederlandse woorden en uitdrukkingen meedogenloos tot onkruid hebben gedegradeerd? Bloembakken vol met taalonkruid dat moet worden weggewied in naam van het ene juiste AN dat traditioneel hoofdzakelijk Noord Nederlands is (met wat uitzonderingen, voor de couleur locale)?

Een lijst van die tot onkruid gedegradeerde woorden vindt u op deze link: https://belned.wordpress.com/belgisch-nederlands-voorbeelden/

http://destandaard.be/artikel/detail.aspx?artikelid=6M3ANBK3

2 reacties

Opgeslagen onder Uncategorized

Benidorm Bastards wint prijzen in Hamburg, Bron Belga. Bij de neus genomen!

Wordle: neus

Vandaag prijkte in vele Belgische  kranten een artikel over het succesvolle programma Benidorm Bastards van 2BE.  Benidorm Bastards kaapte twee prijzen weg in Hamburg op het World Media Festival.

Het artikel is afkomstig van het persagentschap Belga en stelt dat in Benidorm Bastards senioren jongeren “in de maling nemen.” Maar is “in de maling nemen” een uitdrukking die gangbaar is in Vlaanderen? Nee, natuurlijk.  De uitdrukking oogt raar in een Belgische krant. Waarom een Noord-Nederlandse uitdrukking als “iemand in de maling nemen” in een Belgisch krantenartikel zetten, als zo goed als géén Belg of Vlaming die uitdrukking gebruikt? Wel gangbaar in België: het pittige “iemand bij de neus nemen” of “iemand voor de gek houden,” beiden AN.

Een tijd geleden merkte een Nederlands journalist op dat hij zo weg was van de prachtige Zuid-Nederlandse beeldspraak te horen in ons land, ook in de nieuwsmedia.  En een cultuurjournalist van de Standaard hield onlangs een pleidooi voor méér Belgisch Nederlands in een kwaliteitskrant als de Standaard (zie: https://belned.wordpress.com/2011/05/09/redactie-van-de-standaard-gespleten-over-belgisch-nederlands-n-a-v-kleed-en-jurk/)

Waarom dan niet de daad bij het woord voegen en zorgen dat er in onze kranten meer Zuid-Nederlandse standaard AN uitdrukkingen staan? Vooral een persagentschap als Belga kan een belangrijke rol spelen in het verspreiden van correct standaard Belgisch Nederlands, omdat heel wat artikelen van Belga door verscheidene Belgische kranten letterlijk worden overgenomen en herdrukt.

Reacties uitgeschakeld voor Benidorm Bastards wint prijzen in Hamburg, Bron Belga. Bij de neus genomen!

Opgeslagen onder Uncategorized

Redactie van de Standaard verdeeld over Belgisch Nederlands. N.a.v. kleed en jurk.

Wordle: de standaard

Enkele dagen geleden verscheen er een opmerkelijk pleidooi voor het Belgisch-Nederlandse woordje “kleed” (i.p.v. jurk) in de Standaard.  Een cultuurjournalist van de Standaard, Filip van Ongevalle, steunde indirect onze website: we hadden enkele dagen eerder een andere Standaard journalist, Tom Heremans, bekritiseerd toen die, n.a.v. “Kleedjesdag,” suggereerde dat het eigenlijk “Jurkjesdag” zou moeten zijn.  Want, zo stelde Heremans, in Nederland zegt men jurk, dus moeten we in België ook maar jurk zeggen.  Heremans dacht blijkbaar nog steeds dat “kleed” “Vlaams dialect” was, zoals taalzuiveraars vroeger plachten te zeggen.

In onze kritiek vroegen we ons af waarom journalist Heremans niet op de hoogte scheen te zijn van de discussie over Belgisch-Nederlands AN en van het taaladvies in Prisma Handwoordenboek dat het Zuid-Nederlandse “kleed” als correct AN synoniem voor het Noord-Nederlandse “jurk” aangeeft.  Prisma Handwoordenboek was het eerste woordenboek dat een nieuwe richting insloeg toen het in 2009 aankondigde tegen de vroegere stiefmoederlijke behandeling van het Zuid Nederlands in te gaan. De Dikke van Dale loopt in dat opzicht nog achter op de feiten, hoewel de redactie heeft aangekondigd dat het Van Dale wil “vervlaamsen” tegen dat de nieuwe editie op de markt is.  Waarom dan in de Standaard jurk zeggen als kleed juist is?  (https://belned.wordpress.com/2011/04/27/kleedjes-op-kleedjesdag/)

Groot was dan ook onze vreugde toen Standaard journalist Filip van Ongevalle deze zichtwijze steunde in een stukje getiteld “Baas over eigen taal.” In dat stukje gaf hij aan dat de redactie van de Standaard “in tweeën gespleten” was over het woordje “kleed”. Er waren twee kampen: de taalpuristen die het Noord-Nederlandse “jurk” verkiezen en de pragmatici die zich (zoals deze website) de vraag stellen: “Waarom is het Nederlands dat ze boven de Moerdijk spreken correcter dan de taal die we hier gebruiken?”

Maar, helaas, er schijnt sinds die notoire dag op de Standaard redactie, toen redacteurs aan het bekvechten sloegen over kleed vs. jurk, toch maar weinig veranderd te zijn. Want vandaag stond er weer een artikel over “avondjurken” van Lady Di  (“Twee jurken van Lady Di geveild”), waaruit blijkt dat het kamp van de “taalpuristen” bij de taalredactie het weer eens (nog steeds) gehaald heeft.

Opmerkelijk daarbij is ook dat uitgerekend vandaag taalcolumnist Ludo Permentier een stukje publiceerde over de uitdrukking “zijn plan trekken.” Daarin legt hij uit dat deze typisch Belgische uitdrukking tot de Belgisch-Nederlandse varieteit van het AN behoort en dat het geen gallicisme, dialect of “steenkolennederlands” is, zoals vroegere taalzuiveraars beweerden.  Goede intenties alom, dus.  Maar spijtig genoeg is de realiteit van wat er dagelijks  aan taal in onze krant de Standaard staat nog te dikwijls in tegenspraak met de goede intenties om het gebruik van aanvaardbaar of standaard Belgisch Nederlands te promoten.  En dus blijft de Standaard taalredactie verder werken met heel wat onnodige Noord-Nederlandse woordenschat (de oude Moerdijk regel indachtig) terwijl er prima en acceptabele Zuid-Nederlandse woorden voor die Noord-Nederlandse varianten bestaan: zoals kleed voor jurk, kwaad voor boos, dikwijls voor vaak, spijtig voor jammer, enz.

Een uitgebreider pleidooi voor het Belgisch Nederlands, Zuid Nederlands, leest u in deze Knack opinie: http://knack.rnews.be/nl/actualiteit/opinie/vrije-tribunes/red-het-zuid-nederlands-bea-hanssen/opinie-1194981043695.htm

1 reactie

Opgeslagen onder Uncategorized

Kate Middletons trouwkleed (bruidskleed)

Wordle: trouwkleed bruidskleed zuid nederlands


Knack weekend heeft een reportage over het trouwkleed van Kate Middleton.

Hierbij een dankuwel aan Knack voor het gebruik van het Zuid-Nederlandse (Belgisch-Nederlandse) woord trouwkleed (i. p. v. bruidsjurk). Prisma woordenboek zegt namelijk dat kleed/kleedje een correct synoniem is voor jurk.

http://knackweekend.rnews.be/nl/life-and-style/mode/sarah-burton-ontwerpt-trouwkleed-kate-middleton/article-1194999208584.htm#

Reacties uitgeschakeld voor Kate Middletons trouwkleed (bruidskleed)

Opgeslagen onder BelgischNederlands woord in de kijker, Uncategorized

Zomerkleedje in Aldi reclamefolder

Wordle: Aldi kleedje

Juist viel de nieuwste reclamefolder van Aldi in onze brievenbus met … zomerkleedjes in de aanbieding. Hierbij een hartelijke dank aan Aldi en andere Belgische bedrijven (of bedrijven hier gevestigd) die kleedje schrijven i.p.v. jurk. Zoals in een andere post al opgemerkt: kleedje is het correcte Zuid-Nederlandse AN woord voor het Noord-Nederlandse jurk. Waarom dan “jurk” schrijven als kleed/kleedje correct is (zo staat er te lezen in Prisma Handwoordenboek). (zie: https://belned.wordpress.com/2011/04/27/kleedjes-op-kleedjesdag/)

Esprit.be, Bel&Bo, Hema, en andere kledingzaken in België schrijven  “jurk.” Waarom eigenlijk? Waarom niet gewoon kleed/kleedje gebruiken, want “kleed” is géén dialect.  Amerikanen en Britten schrijven en spreken een Engels dat sterk van elkaar verschilt en niemand doet daar moeilijk over. Waarom dat model niet hanteren in Nederland en België. Is kleed/kleedje een “plebs” woord en staat het daarom in de reclamefolder van de Aldi? Verre van (en niet enkel omdat we zelf dikwijls inkopen doen bij de Aldi)… De overgrote meerderheid van Belgen zegt kleed/kleedje. Daarom zou het niet meer dan juist zijn als Belgische bedrijven en zaken gevestigd in België zonder complexen algemeen aanvaarde Zuid-Nederlandse (Belgisch-Nederlandse) woordenschat zouden gebruiken.

Er is ook een economisch argument: heel veel klanten zullen er zoveel tevredener en gelukkiger om zijn.

Reacties uitgeschakeld voor Zomerkleedje in Aldi reclamefolder

Opgeslagen onder Uncategorized

Kleedjes op Kleedjesdag

Wordle: kleedje


Op 27 april was het weer Kleedjesdag: op facebook is er een groep van meer dan 15000 leden die opriep om die dag een kleedje te dragen. Maar uitgerekend diezelfde dag verscheen er ook een merkwaardige commentaar over die Kleedjesdag in de krant De Standaard.  Journalist Tom Heremans kijkt uit naar de Kleedjesdag, want schrijft hij in zijn stukje (getiteld “Wie het jurkje past”): “Wij kennen weinig vrouwen die er in een jeansbroek beter uitzien dan in een jurk en daar proberen we hen al enkele decennia lang van te overtuigen, evenwel zonder veel succes. Er daagt nu plots hulp op uit onverwachte hoek: die van de vrouwen. Vijf Belgische studentes roepen uitgerekend vandaag, de eerste druilerige dag in weken, alle vrouwen en desnoods ook enkele mannen via Facebook op om nog een keer een jurk aan te trekken.”

Maar toch is de journalist niet geheel tevreden: “Alleen jammer dat de Facebookmeisjes voor de naam ‘Kleedjesdag’ kozen. Een kleed is een tapijt in behoorlijk Nederlands, en bij onze noorderburen is kleedjesdag een soort rommelmarkt –iedereen biedt zijn oude spullen te koop aan op een kleed.”  Heremans vindt het dus spijtig dat de studentes zogezegd geen “behoorlijk Nederlands” spreken en zich dus eigenlijk met vloerkleedjes in plaats van echte “jurken” zouden gaan bedekken.

Maar is dat wel zo? Spreken deze studentes geen behoorlijk Nederlands of zou het kunnen dat uitgerekend deze Standaard journalist niet op de hoogte is van wat er reilt en zeilt als het om de Nederlandse taal gaat? Het is namelijk zo dat er op facebook en op deze blog al jaren actie wordt gevoerd voor de aanvaarding van Zuid Nederlands (Belgisch Nederlands) als standaardtaal (AN).  Deze blog (Red het Belgisch Nederlands) heeft al meermaals bericht over de stiefmoederlijke manier waarop volledig acceptabele Zuid-Nederlandse woorden weggezuiverd worden enkel en alleen omdat ze een andere betekenis in Nederland hebben of daar niet gebruikt worden. Kleed is één van die typische acceptabele woorden die sommige Belgische taalkundigen weigeren te aanvaarden als Zuid-Nederlands AN standaardwoord, ook al gebruikt de meerderheid van Belgische vrouwen en mannen het woord bijna dagelijks.  Als het woord dan toch in de schrijftaal gebruikt wordt, zoals vandaag voor Kleedjesdag, dan wordt er in  de Standaard corrigerend op de vingers getikt (Heremans voegt er wel aan toe dat hij eigenlijk niet zagen (“zeuren”) wil, met zoveel schoons in het verschiet, maar toch is er die tik).

Als Heremans de nieuwe editie van het Prisma Handwoordenboek gebruikt had, zou hij weten dat Prisma het Belgisch-Nederlandse woord “kleed” als correct standaardwoord voor jurk aangeeft. M.a.w. Prisma zegt heel duidelijk dat “kleed” géén taalfout is en geeft een taaladvies dat op de Belgische gebruiker van het Nederlands is afgestemd.  Van Dale woordenboek loopt in dat opzicht nog een beetje achter: Van Dale wil wel af van de stiefmoederlijke behandeling van Zuid-Nederlandse woordenschat in dat woordenboek, maar is daar, spijtig genoeg, tot nader order nog niet in geslaagd.  De Standaard loopt dus, zoals Van Dale, een beetje achter op de feiten…. Kleed is een gewoon Zuid-Nederlands standaardwoord, en dus geen taalfout.

Meer over het woordje “kleed” en andere Zuid-Nederlandse woorden in deze Knack opinie, getiteld “Red het Zuid Nederlands”:  http://knack.rnews.be/nl/actualiteit/opinie/vrije-tribunes/red-het-zuid-nederlands-bea-hanssen/opinie-1194981043695.htm

Deze blog ijvert voor de erkenning van het Zuid Nederlands als evenwaardig aan het Noord Nederlands, juist zoals Amerikaans en Brits Engels elkaars gelijke zijn. Meer hierover op de home pagina:  https://belned.wordpress.com/

3 reacties

Opgeslagen onder BelgischNederlands woord in de kijker, Uncategorized