Tagarchief: plezant leuk

Zangeres Natalia op bezoek bij Villa Vanthilt

Wordle: Untitled

Deze zaterdag nog was zangeres Natalia “incognito” op stap met haar bruine New Foundlander in de Antwerpse Hoogstraat, gisterenavond verscheen ze met diezelfde hond op Villa Vanthilt in Dendermonde, gepresenteerd door Marcel Vanthilt.  Natalia was de vrouwelijke ster rond wie de aflevering draaide. Ze had ook gasten uitgenodigd zoals Pieter Loridon en Gabriel Rios, met wie ze een tijd terug het duet Hallelujah zong.

Ondanks de vele “leuks” die door de ether vlogen, hield Natalia goed stand in het Zuid Nederlands, gebruikte ze woorden als “plezant,” “schoon” of “bangelijk” (n.a.v. haar bangeljke vlucht in een stuntvliegtuig)en had ze het over haar kleedjes. Zoals de doorsnee vrouw in België draagt ook Natalia kleedjes, en geen “jurkjes.”

De Zuid-Nederlandse woordpret werd evenwel een heel klein beetje doorkruist door Showbizz Bart van VTM, die het bijna heel de tijd over de “leuke” “jurkjes” van Natalia, Lady Gaga en Madonna had in plaats van, zoals Natalia, gewoon kleedje te zeggen.  Is het omdat VTM door VRT en verwante opiniemakers de schuld heeft gekregen van de zgn. “verloedering” van het Nederlands (“De schuld van VTM”) dat Showbizz Bart “jurkje” zegt? We hebben het hier op onze blog al meermaals gezegd, maar doen het graag nog eens: “kleedje” is een correct Standaardnederlands woord volgens Prisma Handwoordenboek, en dus géén dialect en ook géén “verkavelingsvlaams” of “tussentaal.”  En verder: waarom hebben de meeste  presentators bij zowel VRT als VTM er zoveel moeite mee om het doodgewone spreektaalwoord “plezant” over hun lippen te brengen? Het lijkt wel of er een taboe ligt op dat doodnormale Zuid-Nederlandse woord zowel bij VRT als bij VTM.  Graag hadden we aan antwoord gekregen op de vraag: waarom eigenlijk, want plezant is een bovengewestelijk Zuid-Nederlands woord en géén dialect.  Geestig (West en Oost Vlaanderen) en plezant, je hoort die woorden zo goed als niet meer op VRT en VTM.

Bedankt alvast aan Natalia voor de promotie van Zuid-Nederlandse (Belgisch-Nederlandse) woorden op TV.

1 reactie

Opgeslagen onder Uncategorized

Nederbelg René de Bok noemt Vlaamse taal bloemrijker

Wordle: Untitled

Er is op deze blog “Red het Zuid Nederlands” al meermaals bericht over de taalzuiverende aspecten van het taalbeleid in België, waarbij Vlaamse taalkundigen en taaladviseurs zich naar Nederland richten om gangbare, bovengewestelijke Zuid-Nederlandse woorden weg te zuiveren. Als ging het om onkruid. Om dan nog te zwijgen over de hetze die al jaren tegen het Verkavelingsvlaams, de zgn. tussentaal en de dialecten gevoerd wordt/werd in naam van een sterk Noord-Nederlands gekleurd AN.  Noord-Nederlands spreektaalwoord “leuk” mag wel, Zuid-Nederlands spreektaalwoord “plezant” mag niet (in het AN).

Het is dan ook een verademing in de Standaard eens een positief bericht te lezen over het Zuid Nederlands, en wel van een Nederlander die al jaren in België woont. In tegenstelling tot de uitspraken van een bekende Nederbelg die graag over het zogenaamde “koetervlaams” sakkert, schrijft René de Bok bijna uitsluitend positief over het Zuid Nederlands. Aanleiding is de serie “Thuis” die hem hielp inburgeren in Vlaanderen:

We citeren René de Bok uitvoerig:

“Er zijn naar mijn idee geen culturen die heviger met elkaar botsen dan de Vlaamse en Nederlandse. Zelfs de taal die serieuze verwantschap lijkt te vertonen, is een permanente bron van misverstanden. Een klein voorbeeld ter illustratie: wanneer Vlamingen en Nederlanders in een vergadering bijeen zijn en de voorzitter op zeker moment de aanwezigen laat weten: ‘wij gaan door’, dan vertrekken de Vlamingen onmiddellijk terwijl de Nederlanders er nog eens goed voor gaan zitten in de veronderstelling dat de vergadering wordt voortgezet. Toen ik bijna twintig jaar geleden met een koffer de sprong in het duister waagde en in Vlaanderen ging wonen, was de Vlaamse volksziel terra incognita voor mij. In die dagen ondervond ik grote steun van de soapserie Thuis. Als inleiding ‘Vlaams voor beginners’ maar ook als gids in het labyrint van het Vlaamse karakter. Zo hoorde ik in de omgangstaal de term chichi madam. Meer dan een vaag idee wat dat voor een madam was, had ik niet. Totdat ik de Thuis-actrice Leah Thys aan het werk zag en hoorde. Zij toonde mij wat een chichi madam was, een quasi-deftige, verkrampte burgertrut met valse morele pretenties. Een prachtig type dat zij tot de dag van vandaag onnavolgbaar gestalte geeft.”

de Bok besluit zijn artikel met een ode aan de Vlaamse taal, die hij bloemrijker noemt dan de Noord Nederlandse variant:

“Nederlandse soaps zijn als de huizen waarin Nederlanders zich voor de werkelijkheid verschuilen. Ze staan netjes in een rij; mensen horen thuis in een overzichtelijk rijtje. Braaf in hun eigen vakje. Met een vaste kamerplant voor het raam. Het leven is voorspelbaar geregeld, keurig, onopvallend. Het zijn roestvrije clichés, maar ze bevatten een solide kern van waarheid. Ik heb ontdekt dat de Vlaming zich minder eenvoudig in vakjes en hokjes laat vangen.

Vlamingen wonen niet in aangeharkte plantenbakken. Hun huizen zijn ook bloemrijker. Zoals hun taal. De Vlaming heeft een anarchistische stijl van leven. Hij is een karakter uit Thuis, een soapserie die niet is weg te bezuinigen uit de Vlaamse cultuur. Onstuitbaar op weg naar morgen. Minstens een kwarteeuw.”

Het Zuid Nederlands  heeft weelderig tierende beeldspraak, is bloemrijker dan de Noord Nederlandse variant, als we deze Nederbelg mogen geloven.

Maar hoe komt het dan dat zovele van onze Vlaamse taalkundigen en taaladviseurs geen begrip hebben voor de Belgisch-Nederlandse variant en vele Zuid-Nederlandse woorden en uitdrukkingen meedogenloos tot onkruid hebben gedegradeerd? Bloembakken vol met taalonkruid dat moet worden weggewied in naam van het ene juiste AN dat traditioneel hoofdzakelijk Noord Nederlands is (met wat uitzonderingen, voor de couleur locale)?

Een lijst van die tot onkruid gedegradeerde woorden vindt u op deze link: https://belned.wordpress.com/belgisch-nederlands-voorbeelden/

http://destandaard.be/artikel/detail.aspx?artikelid=6M3ANBK3

2 reacties

Opgeslagen onder Uncategorized

Dialect? Taalzuivering is bezwaarlijk taalevolutie: n.a.v. het woord plezant

Het blijft ergerlijk wanneer taalkundigen zeggen dat veranderingen in taalgebruik in Vlaanderen het gevolg zijn van een “taalevolutie”, alsof het om een natuurfenomeen ging dat helemaal vanzelf verandert en evolueert.

Dat vele veranderingen in taalgebruik in Vlaanderen gestuurd worden door kunstmatige taalzuivering en expliciete ingrepen van taalkundigen is algemeen geweten maar er wordt eigenlijk weinig expliciet over gesproken of geschreven. Toch hoeft u er alleen al maar de vele stijlhandboeken op na te lezen om te zien hoe levende taal aan banden gelegd wordt door kunstmatige en in sommige gevallen zelfs willekeurig ogende regeltjes.  Het overal ingeburgerde Belgisch-Nederlandse woord “plezant,” in gans Nederland bekend als typisch Belgisch woord, wordt in het land zelf als fout afgedaan.  In de meeste Belgische stijlhandboeken, maar ook het VRT taalnet, wordt het als “géén AN” negatief gemerkt en vervangen door het Noord-Nederlandse leuk, om maar één van talloze voorbeelden te noemen.

Plezant werd zo van acceptabel, ingeburgerd Zuidnederlands woord gedevalueerd tot slordige “spreektaal” die niet goed genoeg is voor de standaardtaal. Tegelijk wordt de Noordnederlandse variant als norm gepromoot (in sommige uitzendingen van de VRT wordt het woord leuk meer gebruikt dan je ooit in Nederland zou horen.)  Is de huidige verspreiding van het woord leuk onder Vlaamse jongeren dan het gevolg van een “evolutie” of het gevolg van het feit dat het van in de kleuterklasjes wordt aangeleerd als enige correcte variant, terwijl dikwijls gesuggereerd wordt dat plezant dialect is, versterkt door de opgeleukte media? Niet dat we iets tegen “leuk” hebben, maar het is te betreuren dat enkel “leuk” standaardwoord is terwijl dat niet het geval is bij “plezant.” Waarom kunnen “leuk” en “plezant” niet gewoon naast elkaar bestaan als standaardwoorden?  Waarom vind je een zekere tolerantie bij Nederlandse taalgeleerden tegenover informele woorden in de Noordnederlandse spreektaal en niet bij ons? Zo accepteren Nederlandse taaldeskundigen “doei” e.d. als standaardwoord. Waarom de negatieve beeldvorming rond “plezant”?

Toch blijven taalkundigen als ze in de pers komen doen alsof “taal evolueert” zoals de natuur over onze hoofden heen over jaarduizenden evolueert. Recent voorbeeld: Frans Debrabandere, wiens normatief woordenboek Taal in het Onderwijs in de Standaard pas bekritiseerd werd. In een artikel over verdwijnende dialecten verschaft Debrabandere als uitleg: ‘Taal evolueert. Het is dus logisch dat het dialect verdwijnt.’ (Het Nieuwsblad, 2 december, 2010). Debrandere heeft het in dat artikel over de dialecten.  Maar in het geval van woorden als “plezant” gaat het niet om dialect maar om ingeburgerde Zuidnederlandse woorden, die worden weggezuiverd. Dat doodnormale woord plezant werd zo goed als overal in Vlaanderen en in de media gebruikt, tot taalkundigen beslisten er een “slechts spreektaal” woord van te maken en het te vervangen door leuk. “Leuk” wordt als standaardtaal aanvaard, terwijl taalkundigen “plezant” als “geen standaardtaal” brandmerken.

“Taal evolueert”: een slogan, een boutade, waarmee je de talloze expliciete ingrepen in het taalgebruik in Vlaanderen en het ermee gepaardgaande taalbeleid niet aan de pranger hoeft te stellen.

Reacties uitgeschakeld voor Dialect? Taalzuivering is bezwaarlijk taalevolutie: n.a.v. het woord plezant

Opgeslagen onder Uncategorized