Tagarchief: Nederland

Albert Heijn brengt Noord-Nederlandse taal naar Vlaanderen en België

De komst van Albert Heijn naar Vlaanderen is nakend en velen zien die komst van de Nederlandse supermarktketen blij tegemoet: heerlijke nieuwe producten die niet te krijgen zijn in Vlaamse supermarkten en meer concurrentie op de Belgische voedselmarkt waardoor een aantal dure prjzen hopelijk zullen dalen.

Maar Albert Heijn wordt tegelijk ook importeur van nieuwe woorden waar Vlamingen weinig of niet mee in contact komen (nu ze zo goed als niet meer naar de Nederlandse TV kijken).   In de Standaard stond te lezen dat Albert Heijn voorlopig zijn productnamen niet zal vervlaamsen en dus Noord-Nederlandse woordenschat zal blijven gebruiken. Er is ook een online woordenboek opgezet voor Vlamingen die de vertaling zoeken van Noord-Nederlandse woorden. Toch charmant?

En eigenlijk een schone geste, vind ik. Albert Heijn gaat er in ieder geval niet vanuit dat Belgen automatisch weten dat de Noord-Nederlandse vla bij ons pudding heet.  Albert Heijn noemt het  een woordenboek voor beginners (wij zouden in het Zuid-Nederlands poëtischer beginnelingen zeggen).  In ieder geval opent Albert Heijn zo ongewild de publieke discussie over verschillen tussen Noord en Zuid Nederlands, waarvan er gelukkig nog een pak zijn (al is dit waarschijnlijk niet naar de smaak van taalkundige “wereldverbeteraars” die naar één enkele Nederlandse standaardtaal streven).  Albert Heijn toont verder ook op zijn minst op de hoogte te zijn van verschillen in woordenschat, heel anders dan Hema, een Nederlandse keten al jaren gevestigd in Vlaanderen, die niet de minste moeite doet om het taalgebruik in reklamefolders aan te passen aan de locale bevolking.  Zo lezen we in Hema folders zonder uitzondering dat er weer “jurken” in de aanbieding zijn, terwijl het een oh-zo- kleine moeite zou zijn voor Hema om gewoon kleed te schrijven. 99% van de vrouwen in Vlaanderen draagt kleedjes, de 1% die “jurken” draagt werken bij de TV of worden verplicht dictielessen te volgen omdat ze uit Brugge komen en een titel “Miss België” in de wacht sleepten (dat die dictielessen eigenlijk een schande zijn zal u toch met mij eens zijn?) Na jaren vestiging in Vlaanderen is Hema nog steeds niet bij als het over taalkundige kwesties gaat.  (Ook Aldi en Lidl durven zich wel eens vergissen, maar minder).

Op de website van de Standaard is er onder het artikel over het Albert Heijn woordenboek weer een typisch Vlaams-Hollands moddergevecht aan de gang.  Alle typische stereotiepen keren weer: iemand heeft het over de Hollandse (taal)arrogantie, een ander noemt Vlaams “gallicistisch koeterwaals” (een scheldwoord eigenlijk, dat we hier zo laten staan, maar dat elders op deze blog bekritiseerd en geanalyseerd wordt).  Ik ben ervan overtuigd dat sommige van die interculturele moddergevechten tussen Vlamingen en Nederlanders minder zouden voorkomen als er minder druk zou zijn gezet op het Zuid Nederlands, al van in de 19de eeuw. Als nederlandstalige Belgen hun “schoon Vlaams” verder hadden kunnen gebruiken zonder de vele onnodige en verdoorgedreven fasen van taalzuivering, waarbij Noord Nederlands werd/wordt opgelegd. Want zij die beweren dat die toestanden verleden tijd zijn hebben het verkeerd voor. Taalzuivering is “alive and kicking,” en nog altijd even achterhaald als honderdvijftig, honderd of vijftig jaar geleden.

Laat nederlandstalige Belgen hun collectief Zuid Nederlands spreken -want dat bestaat en is geen dialect- en hou op met het kunstmatig te kuisen, met woorden als “kuisen” weg te kuisen. Laat schoon schoon zijn en schoon betekenen i.p.v. schoonmaken. Laat Nederlanders schoonmaken zeggen, Belgen kuisen of poetsen. Laat mooi schoon heten in Vlaanderen, en schoon proper heten beneden de Moerdijk. En, ja, stop ook de “hetze” tegen het doodgewone Zuid-Nederlandse woord “plezant,” dat de kleintjes op school wordt afgeleerd (meer hierover op de home page:  https://belned.wordpress.com/).

Ik heet Albert Heijn alvast welkom en verwerp alle stereotiepe uitvallen tussen Vlamingen en Nederlanders: laten we elkaars talige gelijken zijn zonder dat de ene verplcht wordt op de andere te lijken. Want dat is nog steeds de spijtige taalrealiteit in Vlaanderen. En dat heeft alles te maken met het taalbeleid in België dat naar standaardisatie streeft: de invoer van een op het “Hollands” gecloned Nederlands. Niet Albert Heijn is de invoerder van die “verplichte”, opgelegde taal uit het Noorden. Wel het Vlaamse taalbeleid en de Belgische taalkundigen die beslisten dat het Zuid Nederlands niet voldoet.  Brits Engels en Amerikaans Engels verschillen grondig van elkaar en mogen toch gewoon naast elkaar bestaan, zonder dat de ene taalvariant aan de andere groep wordt opgelegd. Deze blog ijvert voor de officiële erkenning van het Zuid Nederlands als een gelijke taalvariant van het Nederlands/AN.

Meer daarover leest u in het Knack opiniestuk “Red het Zuid Nederlands” dat recent verscheen:

http://knack.rnews.be/nl/actualiteit/opinie/vrije-tribunes/red-het-zuid-nederlands-bea-hanssen/opinie-1194981043695.htm

Albert Heijns online woordenboek: http://www.albert-heijn.be/ahvoorbeginners

http://www.standaard.be/meningen/forum/index.aspx?pagename=detail&forumid=2306353

1 reactie

Opgeslagen onder Uncategorized

Hugo Claus, criticus van de standaardisatie en verschraling van de Nederlandse taal

Wijlen Hugo Claus had het bij het rechte eind. Geen standaardisatie van het Nederlands, geen eenheidsworst voor twee verschillende landen, vooral als blijkt dat het Noord Nederlands dat bijna steeds de norm is ook nog eens naar functionalisme evolueert. Dit leidt tot taalverarming. want de rijkdom van het Belgisch Nederlands wordt via taalzuivering eigenlijk weggezuiverd, of, om een nog sterkere term te gebruiken, gecensureerd. Deze taal wordt kunstmatig aan banden gelegd door wat men oneerbiedig “regelneverij” van bovenaf zou kunnen noemen, door een beleid dat het Noord Nederlands eigenlijk als norm voor het AN zowel in België als Nederland nastreeft (met een heel klein beetje variatie voor de “couleur locale”).

Zo zei Claus: “Ik hoop dat het Vlaams en het Noord-Nederlands uit elkaar groeien. De taal heeft er alleen maar belang bij dat zij zo rijk en zo veelvoudig mogelijk wordt. Ik zou elementen in de taal willen brengen die zelfs grammaticaal onjuist zijn en alle gallicismes, alle germanismes, om het op te blazen. In de kwantiteit kan de kwaliteit liggen. Naarmate men verschraalt zijn de kansen op een reële, ruime expressie kleiner.” Hugo Claus in Noord-Zuid, 22 december 1978 (7’13” tot 11’40”). (Zie ook de website de manke usurpator)

In België wordt de uniformisering van het Nederlands gestuurd door een taalbeleid dat de rijkdom van het Zuid Nederlands blijkbaar niet weet te waarderen. Dat blijkt uit de uitgebreide woordenlijsten waarin allemaal Zuid-Nederlandse woorden staan die uit den boze of “fout” zijn als je echt AN wenst te spreken. Wat onderscheidt nu een schrijver als Hugo Claus van grammatici die indexen opstellen met “verboden” woorden (woorden “verboden” in het AN)? Claus gebruikte en waardeerde de Nederlandse taal creatief en begreep dat het Vlaams (Belgisch Nederlands) een verrijking van het Nederlands is (en dus geen verarming zoals beweerd door hen die het Zuid Nederlands graag tot Verkavelingsvlaams of de tussentaal herleiden). Taalkundigen, daarentegen, gaan meestal niet creatief met een taal om maar proberen die te beschrijven en, zoals veelvuldig in België gebeurt, ook te beheren, ttz te bepalen welke woorden al dan niet door de beugel kunnen, al dan niet beschaafd genoeg zijn om tot het AN te horen.  Oneerbiedig gezegd doen sommigen van hen aan regelneverij en maken zij mee door die regelneverij de Zuid-Nederlandse taal op de lange duur kapot. Een taal die zo belaagd wordt door taalkundige interventies kan niet blijven gedijen en is wellicht met uitsterven bedreigd?

Op één van de websites van Vlaamse taalkundigen staat te lezen:

“Anderzijds zijn velen onder hen (m.n. de voorstanders van een taaleenheid tussen Nederland en Vlaanderen) het eens dat Vlaanderen recht heeft op een eigen uitspraaknorm en een beperkt eigen lexicon.” (“De manke usurpator”)

Merk op dat hier staat: recht hebben op een beperkt eigen lexicon of woordenschat. De rijkdom van het Zuid Nederlands wordt kunstmatig teruggebracht tot een beperkt aantal woorden, waarin wij mogen verschillen van de Nederlanders, zeggen deze instanties van hogerop. En dat beperkte lexicon (woordenschat) telt momenteel slechts een 4000 Belgisch-Nederlandse AN woorden, waarvan er heel veel droge bureaucratische woorden, ambtenarentaal zijn en dus zeker niet het rijke levende Zuid Nederlands dat nederlandstalige Belgen massaal spreken.

Dat bedoelen we nu als we zeggen dat te veel regelneverij van bovenaf leidt tot de verarming van het Nederlands. Hugo Claus zag dat in 1978 al lang aankomen en hij heeft gelijk gekregen.

Reacties uitgeschakeld voor Hugo Claus, criticus van de standaardisatie en verschraling van de Nederlandse taal

Opgeslagen onder Uncategorized