Tagarchief: Hema

Zomerkleedje in Aldi reclamefolder

Wordle: Aldi kleedje

Juist viel de nieuwste reclamefolder van Aldi in onze brievenbus met … zomerkleedjes in de aanbieding. Hierbij een hartelijke dank aan Aldi en andere Belgische bedrijven (of bedrijven hier gevestigd) die kleedje schrijven i.p.v. jurk. Zoals in een andere post al opgemerkt: kleedje is het correcte Zuid-Nederlandse AN woord voor het Noord-Nederlandse jurk. Waarom dan “jurk” schrijven als kleed/kleedje correct is (zo staat er te lezen in Prisma Handwoordenboek). (zie: https://belned.wordpress.com/2011/04/27/kleedjes-op-kleedjesdag/)

Esprit.be, Bel&Bo, Hema, en andere kledingzaken in België schrijven  “jurk.” Waarom eigenlijk? Waarom niet gewoon kleed/kleedje gebruiken, want “kleed” is géén dialect.  Amerikanen en Britten schrijven en spreken een Engels dat sterk van elkaar verschilt en niemand doet daar moeilijk over. Waarom dat model niet hanteren in Nederland en België. Is kleed/kleedje een “plebs” woord en staat het daarom in de reclamefolder van de Aldi? Verre van (en niet enkel omdat we zelf dikwijls inkopen doen bij de Aldi)… De overgrote meerderheid van Belgen zegt kleed/kleedje. Daarom zou het niet meer dan juist zijn als Belgische bedrijven en zaken gevestigd in België zonder complexen algemeen aanvaarde Zuid-Nederlandse (Belgisch-Nederlandse) woordenschat zouden gebruiken.

Er is ook een economisch argument: heel veel klanten zullen er zoveel tevredener en gelukkiger om zijn.

Advertenties

Reacties staat uit voor Zomerkleedje in Aldi reclamefolder

Opgeslagen onder Uncategorized

BelgischNederlands woord in de kijker: kleed, kleedje

Deze keer  is een Zuid-Nederlands woord aan de beurt dat heel populair is in België: kleed, kleedje (Noord Nederlands: “jurk”).  Als u door te googelen op deze pagina terecht bent gekomen, is het misschien omdat u wil weten of u “kleed” ipv “jurk” mag zeggen. Ja, “kleed” is het correcte Zuid-Nederlandse AN woord, zo staat te lezen in Prisma woordenboek, dat kleed als correct synoniem van “jurk” aangeeft.

Maar misschien wil u ook weten hoe Van Dale hierover denkt? Wel, Van Dale wil eigenlijk af van het imago dat het “hollandocentrisch” is (t.t.z. vooral Noord-Nederlandse woorden van boven de Moerdijk als AN goedkeurt).  En de stiefmoederlijke behandeling van vele correcte of acceptabele Zuid-Nederlandse woorden in dat woordenboek is nog steeds niet ongedaan gemaakt. Want wat er met het Zuid-Nederlandse woord “kleed” gebeurd is, zou je een typisch voorbeeld van taalzuivering in Vlaanderen en België kunnen noemen.  Ook al gebruikt de overgrote meerderheid van Vlamingen het Zuid-Nederlandse “kleed,” toch leidt dit niet tot democratisering, nu het tijdperk van taalzuivering volgens Belgische taalkundigen zogezegd officieel is afgelopen. Integendeel, ook al geraakt het Noord-Nederlandse “jurk” maar niet ingeburgerd, omdat de meeste Belgische vrouwen geen jurk aan hun lijf willen, toch wordt het verder door Van Dale en taaladvies diensten (de VRT, het VRT taalnet, de taaltelefoon e.a.) als enige juiste standaardwoord aan Belgisch taalgebruikers opgelegd. Van Dale 2005 keurt “kleed” af als “geen standaardtaal.”  Spijtig genoeg stelt Van Dale zich graag op als gezaghebbend in nederlandstalig België.  Resultaat: het woordje “kleed” is zo goed als niet meer te vinden in kranten, laat staan schoolboeken. Democratische meerderheden werken dan ook niet in het Belgischse taalbeleid, zoals dat in Nederland wél het geval is. Hoe komt dat? Omdat men historisch gezien ervan uit gaat dat het taalgebruik van nederlandstalige Belgen gebrekkig is. En omdat een relatief kleine groep van naar Nederland georiënteerde, taalzuiverende taalkundigen in België eraan vasthoudt dat “kleed” geen standaardtaal zou zijn omdat het woord zo niet voorkomt bij onze noorderburen. Punt, andere lijn. Ook al was er een Vlaamse hoofdredacteur betrokken bij de totstandkoming van Van Dale 2005 en vorige edities, toch werd het courante en acceptabele woord “kleed” afgekeurd en mag het géén standaardtaal (AN) zijn, ook niet in België.  Van Dale loopt hier in grote mate achter op zijn concurrent Prisma, die toont de stiefmoederlijke behandeling van Zuid Nederlands serieus te willen aanpakken.  Frappant is verder dat Van Dale rechtstreeks ingaat tegen het oordeel van concurrent Prisma: Prisma ziet “kleed” en “jurk” als gelijke evenwaardige synoniemen, wat ze historisch gezien ook zijn. Van Dale 2005 daarentegen volgt de oude “Boven-de-Moerdijk-is-het-beter-regel” en sluit “kleed” uit van de gemeenschappelijke standaardtaal. M.a.w. Van Dale bevestigt dat het nog steeds “hollandocentrisch” is door het Noord-Nederlandse jurk als enige standaardwoord aan taalgebruikers in Nederland en België op te leggen.

En toch stelt Van Dale vandaag graag dat het tijdperk van het oude “hollandocentrisme” zogezegd voorgoed voorbij zou zijn en dat eraan gewerkt wordt…

Als Belgisch taalgebruiker heeft u dus de keuze: of u volgt braaf wat u van hogerhand wordt opgelegd en schrijft “jurk,” ook al zegt u eigenlijk kleed. Of, u kan tegen die onrechtvaardige taalregel van hogerhand, van Van Dale, ingaan en Prisma woordenboek volgen dat correct stelt dat “jurk” en “kleed” AN synoniemen zijn: dan schrijft u “kleed.”

Het zou ook al een stap in de goede richting zijn als rclamemakers en marketeers voor bedrijven gevestigd in België/Vlaanderen, zoals Aldi, Lidl, Hema, Bel&Bo, Esprit.be, H&M, Carrefour, e.a., zouden beseffen dat zo goed als iedereen “kleed” zegt in België. Waarom dan niet gewoon “kleed” zetten in de reklamefolders voor België? De klanten in België zullen er zoveel gelukkiger en tevreden om zijn.

Een langere bespreking van de woorden kleed en jurk vindt u in deze opinie in Knack:
http://knack.rnews.be/nl/actualiteit/opinie/vrije-tribunes/red-het-zuid-nederlands-bea-hanssen/opinie-1194981043695.htm

Een kritiek op het gebruik van “jurk” in de Standaard vindt u hier:  https://belned.wordpress.com/2011/04/27/kleedjes-op-kleedjesdag/

***********************************

Over deze rubriek en blog

Deze rubriek wil de aandacht vestigen op Belgisch-Nederlandse (Zuid-Nederlandse) woorden en uitdrukkingen die correct AN of acceptabele varianten van Noord Nederlands zijn, maar die in ons land in zakelijke, “netjes verzorgde” taal gemeden worden. Waarom? Omdat vele mensen ten onrechte denken dat deze woorden of uitdrukkingen fout zijn. Of omdat taalredacties van Vlaamse dagbladen en tijdschriften met voorkeurwoordenschat in hun krantenkoppen werken, t.t.z. woorden die vooral boven de Moerdijk gangbaar zijn (bv. boos, jammer, vaak, zoen, huilen, enz.). Als je bepaalde Zuid-Nederlandse woorden die door taalredacties gemeden worden toch aantreft, dan gaat het meestal om citaten, m.a.w. uitspraken van derden die geinterviewd worden; de journalist die het artikel schreef zal zelf zeer dikwijls het bewuste correcte of acceptabele Zuid-Nederlandse woord mijden. Waarom doen Belgische taalredacties dat? Omdat vele taalredacties nog steeds de “Boven-de-Moerdijk-is-het-beter”-regel hanteren (bv. door het volgen van stijlhandboeken van taaladviseurs). Deze blog ijvert voor het naast mekaar bestaan van Zuid- en Noord Nederlands, maar spijtig genoeg moeten we in de praktijk vaststellen dat het Zuid Nederlands zeer dikwijls niet als gelijkwaardig door taalredacties en taaladviseurs behandeld wordt. De verklaring daarvoor is het taalbeleid dat in België gevoerd wordt: de bedoeling is het scheppen van één Nederlandse eenheidstaal voor zowal België als Nederland, met slechts een klein beetje variatie. Dus worden heel wat correcte of acceptabele Zuid-Nederlandse woorden uitgerangeerd omdat ze dat streefdoel van een uniforme Nederlandse standaardtaal een beetje in de weg staan. Deze blog betreurt dit en heeft kritische vragen bij zo’n éne Nederlandse gemeenschapstaal voor twee verschillende landen. Deze blog promoot het model dat in de engels- en duitstalige taalgemeenschappen gebruikt wordt: Brits en Amerikaans Engels, Noord en Oostenrijks Duits verschillen grondig van elkaar (uitspraak, woordenschat, enz.), maar toch doet niemand in die taalgemeenschappen daar moeilijk over. Evenmin is er de poging om de taalvariëteit van het ene land tot standaard voor het andere land te maken. Streefdoel van deze blog is: méér Zuid-Nederlandse woordenschat in gewone krantenkoppen, die géén citaten zijn. En méér Zuid-Nederlandse woorden die door woordenboekmakers van Van Dale als standaardtaal (AN) geaccepteerd worden. We kunnen hier ook allemaal actief aan meewerken door gemeden correcte of acceptabele Zuid-Nederlandse woordenschat zelf te gaan gebruiken (zowel in onze spreektaal als in geschreven taal). Woorden die niet gebruikt worden in geschreven taal zijn uiteindelijk gedoemd te verdwijnen dus eigenlijk kunnen we stellen dat de toekomst en het overleven van het Zuid Nederlands op het spel staan…

Meer over waarom het niet goed gaat met het Zuid Nederlands in deze Knack Vrije Tribune:

http://knack.rnews.be/nl/actualiteit/opinie/vrije-tribunes/red-het-zuid-nederlands-bea-hanssen/opinie-1194981043695.htm

Reacties staat uit voor BelgischNederlands woord in de kijker: kleed, kleedje

Opgeslagen onder BelgischNederlands woord in de kijker, Uncategorized

Daar is ‘m! Albert Heijn in Vlaanderen en België is feijn.

(Dit is deel 2 van een artikel over Albert Heijn. Het eerste deel leest u hier: https://belned.wordpress.com/2011/03/09/albert-heijn-brengt-noord-nederlandse-taal-naar-vlaanderen/)

Albert Heijn opende recent een eerste filiaal in Brasschaat. Feijn!

Feijn is vooral dat Albert Heijn zich aanpast aan onze locale spreekgewoonten en daarvoor extra moeite doet.  Op de posters op bushokjes die Albert Heijn aankondigen staat namelijk te lezen: “Albert Heijn. Daar is ‘m!” En dus niet het Nederlandse “Daar is ie.” Albert Heijn, daar is ‘m. Daar is ‘m.

Op het internet vonden we een enthusiaste AH fan die de volgende foto van de poster maakte:   <a href=”http://cjoint.com/data/0dqpelAYjjr.htm”>

En weer een andere AH fan merkt op een internetforum op dat de Nederlanders de uitdrukkingen “daar is ‘m” kennen dank zij Vlaams sportcommentator Rik de Saedeleer: http://nl.wikipedia.org/wiki/Rik_De_Saedeleer Die slaakte bij de WK kwalificatiewedstrijd van 1985 (zo lang geleden!) de kreet “Daar is em, daar is em! ” toen de Rode Duivels een goal haalden tegen Nederland.

Nederlandstalige Belgen weten dat “daar is ‘m” een heel gewone uitdrukking is. Maar vanwege de druk die op onze spreektaal gezet wordt (die niet goed genoeg voor het AN is), kunnen we de collegiale steun van Albert Heijn uit het noorden zeker gebruiken.

Het is ook niet evident dat een Nederlands bedrijf zich aan de locale spreekgewoonten in België aanpast. Denk maar aan Hema, een Nederlands bedrijf dat al jaren voet aan de grond heeft in België en het in Hema reklamefolders nog steeds over “jurken” heeft terwijl zowat iedereen weet dat Belgische vrouwen kleedjes en geen jurken dragen. Of kijk naar Bel & Bo…)

Albert Heijn, alvast bedankt voor uw steun voor het Belgisch Nederlands.

Meer over het Zuid Nederlands/Belgisch Nederlands in dit Knack opiniestuk:  http://knack.rnews.be/nl/actualiteit/opinie/vrije-tribunes/red-het-zuid-nederlands-bea-hanssen/opinie-1194981043695.htm

Reacties staat uit voor Daar is ‘m! Albert Heijn in Vlaanderen en België is feijn.

Opgeslagen onder Uncategorized

Albert Heijn brengt Noord-Nederlandse taal naar Vlaanderen en België

De komst van Albert Heijn naar Vlaanderen is nakend en velen zien die komst van de Nederlandse supermarktketen blij tegemoet: heerlijke nieuwe producten die niet te krijgen zijn in Vlaamse supermarkten en meer concurrentie op de Belgische voedselmarkt waardoor een aantal dure prjzen hopelijk zullen dalen.

Maar Albert Heijn wordt tegelijk ook importeur van nieuwe woorden waar Vlamingen weinig of niet mee in contact komen (nu ze zo goed als niet meer naar de Nederlandse TV kijken).   In de Standaard stond te lezen dat Albert Heijn voorlopig zijn productnamen niet zal vervlaamsen en dus Noord-Nederlandse woordenschat zal blijven gebruiken. Er is ook een online woordenboek opgezet voor Vlamingen die de vertaling zoeken van Noord-Nederlandse woorden. Toch charmant?

En eigenlijk een schone geste, vind ik. Albert Heijn gaat er in ieder geval niet vanuit dat Belgen automatisch weten dat de Noord-Nederlandse vla bij ons pudding heet.  Albert Heijn noemt het  een woordenboek voor beginners (wij zouden in het Zuid-Nederlands poëtischer beginnelingen zeggen).  In ieder geval opent Albert Heijn zo ongewild de publieke discussie over verschillen tussen Noord en Zuid Nederlands, waarvan er gelukkig nog een pak zijn (al is dit waarschijnlijk niet naar de smaak van taalkundige “wereldverbeteraars” die naar één enkele Nederlandse standaardtaal streven).  Albert Heijn toont verder ook op zijn minst op de hoogte te zijn van verschillen in woordenschat, heel anders dan Hema, een Nederlandse keten al jaren gevestigd in Vlaanderen, die niet de minste moeite doet om het taalgebruik in reklamefolders aan te passen aan de locale bevolking.  Zo lezen we in Hema folders zonder uitzondering dat er weer “jurken” in de aanbieding zijn, terwijl het een oh-zo- kleine moeite zou zijn voor Hema om gewoon kleed te schrijven. 99% van de vrouwen in Vlaanderen draagt kleedjes, de 1% die “jurken” draagt werken bij de TV of worden verplicht dictielessen te volgen omdat ze uit Brugge komen en een titel “Miss België” in de wacht sleepten (dat die dictielessen eigenlijk een schande zijn zal u toch met mij eens zijn?) Na jaren vestiging in Vlaanderen is Hema nog steeds niet bij als het over taalkundige kwesties gaat.  (Ook Aldi en Lidl durven zich wel eens vergissen, maar minder).

Op de website van de Standaard is er onder het artikel over het Albert Heijn woordenboek weer een typisch Vlaams-Hollands moddergevecht aan de gang.  Alle typische stereotiepen keren weer: iemand heeft het over de Hollandse (taal)arrogantie, een ander noemt Vlaams “gallicistisch koeterwaals” (een scheldwoord eigenlijk, dat we hier zo laten staan, maar dat elders op deze blog bekritiseerd en geanalyseerd wordt).  Ik ben ervan overtuigd dat sommige van die interculturele moddergevechten tussen Vlamingen en Nederlanders minder zouden voorkomen als er minder druk zou zijn gezet op het Zuid Nederlands, al van in de 19de eeuw. Als nederlandstalige Belgen hun “schoon Vlaams” verder hadden kunnen gebruiken zonder de vele onnodige en verdoorgedreven fasen van taalzuivering, waarbij Noord Nederlands werd/wordt opgelegd. Want zij die beweren dat die toestanden verleden tijd zijn hebben het verkeerd voor. Taalzuivering is “alive and kicking,” en nog altijd even achterhaald als honderdvijftig, honderd of vijftig jaar geleden.

Laat nederlandstalige Belgen hun collectief Zuid Nederlands spreken -want dat bestaat en is geen dialect- en hou op met het kunstmatig te kuisen, met woorden als “kuisen” weg te kuisen. Laat schoon schoon zijn en schoon betekenen i.p.v. schoonmaken. Laat Nederlanders schoonmaken zeggen, Belgen kuisen of poetsen. Laat mooi schoon heten in Vlaanderen, en schoon proper heten beneden de Moerdijk. En, ja, stop ook de “hetze” tegen het doodgewone Zuid-Nederlandse woord “plezant,” dat de kleintjes op school wordt afgeleerd (meer hierover op de home page:  https://belned.wordpress.com/).

Ik heet Albert Heijn alvast welkom en verwerp alle stereotiepe uitvallen tussen Vlamingen en Nederlanders: laten we elkaars talige gelijken zijn zonder dat de ene verplcht wordt op de andere te lijken. Want dat is nog steeds de spijtige taalrealiteit in Vlaanderen. En dat heeft alles te maken met het taalbeleid in België dat naar standaardisatie streeft: de invoer van een op het “Hollands” gecloned Nederlands. Niet Albert Heijn is de invoerder van die “verplichte”, opgelegde taal uit het Noorden. Wel het Vlaamse taalbeleid en de Belgische taalkundigen die beslisten dat het Zuid Nederlands niet voldoet.  Brits Engels en Amerikaans Engels verschillen grondig van elkaar en mogen toch gewoon naast elkaar bestaan, zonder dat de ene taalvariant aan de andere groep wordt opgelegd. Deze blog ijvert voor de officiële erkenning van het Zuid Nederlands als een gelijke taalvariant van het Nederlands/AN.

Meer daarover leest u in het Knack opiniestuk “Red het Zuid Nederlands” dat recent verscheen:

http://knack.rnews.be/nl/actualiteit/opinie/vrije-tribunes/red-het-zuid-nederlands-bea-hanssen/opinie-1194981043695.htm

Albert Heijns online woordenboek: http://www.albert-heijn.be/ahvoorbeginners

http://www.standaard.be/meningen/forum/index.aspx?pagename=detail&forumid=2306353

1 reactie

Opgeslagen onder Uncategorized