BelgischNederlandse uitdrukking in de kijker: iets in een nieuw kleedje steken

Is het u ook al opgevallen dat de Zuid-Nederlandse uitdrukking ” iets in een nieuw kleedje steken” een beetje gemeden wordt in Belgische dagbladen, tijdschriften en andere zakelijke media? In plaats daarvan vinden we wel het Noord-Nederlandse “iets in een nieuw jasje steken.” Hoe zou dat komen?

De verklaring daarvoor is dat deze Zuid-Nederlandse uitdrukking  het woord “kleed” bevat: volgens Prisma woordenboek is het Zuid-Nederlandse “kleed” een correct synoniem voor het Noord-Nederlandse “jurk”. Helaas gaat Van Dale, het woordenboek dat historisch gezien het Noord Nederlands bevoordeelt, hiertegen in en bestempelt de meest recente editie van Van Dale (2005) “kleed” als “géén standaardtaal” en dus als zogezegd geen AN.  Deze blog toont de ongerijmdheden in zulke oordelen van Van Dale aan en ijvert voor de opname van “kleed” als correct standaardwoord (Standaardnederlands) in de volgende editie van Van Dale (zoals dat ook al in Prisma het geval is).  U kan zelf meehelpen ervoor te zorgen dat correcte Zuid-Nederlandse woorden of uitdrukkingen niet uitgerangeerd worden door ze actief mee te gebruiken, niet enkel in gesproken maar, nog belangrijker, in geschreven taal.  “Iets in een nieuw kleedje steken” is, juist zoals “kleed,” zo’n Zuid-Nederlandse uitdrukking die soms ten onrechte gemeden wordt.

Op zoek naar nog meer Belgische uitdrukkingen? Op deze link vindt u een hele lijst Belgische (“Vlaamse”) uitdrukkingen: https://belned.wordpress.com/belgisch-nederlands-voorbeelden/

Meer over kleed op deze link: https://belned.wordpress.com/2011/04/18/belgischnederlands-woord-in-de-kijker-kleed-kleedje/

Als Belgisch taalgebruiker heeft u dus de keuze: of u volgt braaf wat u van hogerhand wordt opgelegd en schrijft “jasje” of “jurk,” ook al zegt u eigenlijk kleed. Of, u kan tegen die onrechtvaardige taalregel van hogerhand, van Van Dale, ingaan en Prisma woordenboek volgen: dan schrijft u “kleed.”

***********************************

Over deze rubriek en blog

Deze rubriek wil de aandacht  vestigen op Belgisch-Nederlandse (Zuid-Nederlandse) woorden en uitdrukkingen die correct AN of acceptabele varianten van Noord Nederlands zijn, maar die in ons land in zakelijke, “netjes verzorgde” taal gemeden worden. Waarom? Omdat vele mensen ten onrechte denken dat deze woorden of uitdrukkingen fout zijn. Of omdat taalredacties van Vlaamse dagbladen en tijdschriften met voorkeurwoordenschat in hun krantenkoppen werken, t.t.z. woorden die vooral boven de Moerdijk gangbaar zijn (bv. boos, jammer, vaak, zoen, huilen, enz.). Als je bepaalde Zuid-Nederlandse woorden die door taalredacties gemeden worden toch aantreft, dan gaat het meestal om citaten, m.a.w. uitspraken van derden die geinterviewd worden; de journalist die het artikel schreef zal zelf zeer dikwijls het bewuste correcte of acceptabele Zuid-Nederlandse woord mijden. Waarom doen Belgische taalredacties dat? Omdat vele taalredacties nog steeds de “Boven-de-Moerdijk-is-het-beter”-regel hanteren (bv. door het volgen van stijlhandboeken van taaladviseurs).   Deze blog ijvert voor het naast mekaar bestaan van Zuid- en Noord Nederlands, maar spijtig genoeg moeten we in de praktijk vaststellen dat het Zuid Nederlands zeer dikwijls niet als gelijkwaardig door taalredacties en taaladviseurs behandeld wordt. De verklaring daarvoor is het taalbeleid dat in België gevoerd wordt: de bedoeling is het scheppen van één Nederlandse eenheidstaal voor zowal België als Nederland, met slechts een klein beetje variatie. Dus worden heel wat correcte of acceptabele Zuid-Nederlandse woorden uitgerangeerd omdat ze dat streefdoel van een uniforme Nederlandse standaardtaal een beetje in de weg staan.   Deze blog betreurt dit en heeft kritische vragen bij zo’n éne Nederlandse gemeenschapstaal voor twee verschillende landen. Deze blog promoot het model dat in de engels- en duitstalige taalgemeenschappen gebruikt wordt: Brits en Amerikaans Engels, Noord en Oostenrijks Duits verschillen grondig van elkaar (uitspraak, woordenschat, enz.), maar toch doet niemand in die taalgemeenschappen daar moeilijk over. Evenmin is er de poging om de taalvariëteit van het ene land tot standaard voor het andere land te maken.  Streefdoel van deze blog is: méér Zuid-Nederlandse woordenschat in gewone krantenkoppen, die géén citaten zijn.  En méér Zuid-Nederlandse woorden die door woordenboekmakers van Van Dale als standaardtaal (AN) geaccepteerd worden. We kunnen hier ook allemaal actief aan meewerken door gemeden correcte of acceptabele Zuid-Nederlandse woordenschat zelf te gaan gebruiken (zowel in onze spreektaal als in geschreven taal).  Woorden die niet gebruikt worden in geschreven taal zijn uiteindelijk gedoemd te verdwijnen dus eigenlijk kunnen we stellen dat de toekomst en het overleven van het Zuid Nederlands op het spel staan…

Meer over waarom het niet goed gaat met het Zuid Nederlands (Belgisch Nederlands) in deze Knack Vrije Tribune:

http://knack.rnews.be/nl/actualiteit/opinie/vrije-tribunes/red-het-zuid-nederlands-bea-hanssen/opinie-1194981043695.htm

Advertenties

Reacties staat uit voor BelgischNederlandse uitdrukking in de kijker: iets in een nieuw kleedje steken

Opgeslagen onder BelgischNederlands woord in de kijker

Reacties zijn gesloten.